Zeit Online’da Veri Gazeteciliği!

0
174
Grafik: PISA kaynaklı refah karşılaştırması (Zeit Online)

PISA based Wealth Comparison, farklı ülkelerde yaşama standartlarını karşılaştırılmasını sağlayan etkileşimli görselleştirme projesidir. OECD’nin Aralık 2010’da yayımlanan kapsamlı dünya eğitim sıralama raporunun, PISA 2009, verisini kullanmaktadır. Rapor 15 yaşındaki öğrencilerin evlerindeki yaşama durumlarının sorulduğu ankete dayanmaktadır.

Fikir bu verinin analiz edilip görselleştirilmesiyle, farklı ülkelerdeki yaşam standartlarının karşılaştırılmasını sağlamaktır.

İlk önce, editörler yaşam standartlarını karşılaştırmada hangi olayların yararlı olduğuna ve hangilerinin görselleştirilmesi gerektiğinde şunlara karar verdiler:

* Refah (TV sayısı, arabalar ve evdeki banyo sayısı)

– Aile Durumu (Aile büyüklerinin aileyle yaşama durumu, tek çocukluğu aile oranı, eşlerinde çalışmama durumu ve annenin çalışma durumu )

– Bilgi kaynaklarına erişim (Evdeki İnternet, e-posta kullanma sıklığı ve sahip olunan kitap sayısı )

* Her ülkenin gelişme seviyesini gösteren 3 ek gösterge

İç tasarım ekibinin yardımıyla, bu olgular kendi kendini tanımlayan açıklayıcı ikonlara dönüştü. Ön tasarım ise ülkeler arasında bir farklılığın karşılaştırılması için inşa edildi.

Sonra projede bize yardım edebilecek geliştiriciler bulmak için Alman Open Data Network ile iletişime geçtik. Yüksek motivasyonlu insanlardan oluşan bu topluluk uygulamayı (Flash kullanmadan, -ki bu bizim için çok önemliydi!) kodlayabilecek istediğimi anlayacak çok yetenekli  bilgi tasarımcısı  Gregor Aisch’ı önerdi. Gregor yüksek kalitede ve interaktif görselleştirmeyi güzel bir kabarcık stiliyle http://raphaeljs.com/ yararlanarak oluşturdu.

İş birliğimizin sonucu; çok trafik alan, herhangi iki ülkeyi kıyaslamanın çok kolay olduğu bir referans aracı olarak kullanılabilen ve çok başarılı bir görselleştirme ortaya çıktı. Bu; görselleştirmeyi aynı zamanda günlük editöryel çalışmalarımızda da yeniden kullanabileceğimiz anlamına geliyor. Söz gelimi; Endonezya’daki yaşam koşulları üzerine bir haber yapıyorsak, çabucak ve kolayca haberimize bir grafik ekleyebiliriz. Endonezya ve Almanya’daki yaşam koşullarını kıyaslayabileceğiz. Kendi ekibimize aktarılan know-how bilgisi, gelecekteki projeler için muazzam bir yatırım oldu.

Zeit Online’da, bizim veri gazeteciliği projemiz olan http://www.zeit.de/datenjournalismus adresinin bize çokça trafik sağladığını ve bizlere okurları organize etme hususunda yeni yollar sunduğunu keşfettik. Söz gelimi; Japonya’daki tsunami sonrasında Fukişima nükleer santraline ilişkin oldukça fazla yayın vardı. Santralde radyoaktif madde sızıntısı olduğu anlaşıldığında; santralin 30 kilometre yakınında bulunan herkes tahliye edildi. İnsanlar, tahliyeye ilişkin çokça malzeme okuyup görebildiler.

Zeit Online, bu durumun etkisini Alman okurlara ulaştırmak için yenilikçi bir yöntem buldu: Sorulan soru şuydu: Almanya’da ne kadar insan bir nükleer santralin 30 kilometre yarıçapında yaşamaktadır? Benzer bir durumda Almanya’da ne kadar insanın tahliye edilmesi gerekecektir? bu sorunun cevabını göstermektedir. Sonuç: çok, gerçekten çok fazla trafik!

Nitekim proje, sosyal medyada viral halinde yayıldı. Veri gazeteciliği projeleri nispeten kolaylıkla diğer dillere de uyarlanabilirler. Dolayısıyla, Amerika’daki nükleer santrallere yakınlık konusunda bir de İngilizce versiyon yarattık, ki bu da tam bir trafik canavarı oldu.

Haber merkezleri, okuyuculara güvenilir ve inandırıcı kaynak sağlayan kurumlar olarak tanınmak isterler. Bizler, okuyucularımızın ham veriye bakması ve ham veriyi yeniden kullanmasına olanak tanıyan veri gazeteciliği projelerinin bize yüksek düzeyde saygınlık ve güvenilirlik kazandırdığını gördük.

İki yıldan beri; Zeit Online AR-GE Departmanı ve Baş Editör Wolfgang Blau, hikaye anlatmak için veri gazeteciliğinin önemli bir yol olduğunu savunuyor. Şeffaflık, güvenilirlik ve kullanıcı katılımı, bizim felsefemizin önemli parçaları. Veri gazeteciliği, işte bu sebeple mevcut ve gelecekteki işlerimizin doğal bir parçası. Veri görselleştirmeleri, bir hikayenin algılanmasına değer katabileceği gibi, tüm editör ekibinin de içeriklerini sunmaları için çekici bir yöntem.

Söz gelimi, 9 Kasım 2011’de, Deutsche Bank, misket bombası üreticilerini finanse etmeyi durdurduğunu ilan etti. Ancak, kar amacı gütmeyen bir kuruluş olan Facing Finance tarafından hazırlanan bir çalışmaya göre; banka, bu sözü verdikten sonra da misket mühimmatı üreticilerine verilen kredileri onaylamaya devam etti. Bu çalışmadaki verilere dayanan http://zeit.de/wirtschaft/cluster-munition[Bizim görselleştirmemiz.] okuyucularımıza çeşitli para akışlarını göstermektedir. Deuthsche Bank’ın farklı bölümleri tepede sıralanırken, misket mühimmatı üretiminde yer almakla suçlanan firmalar aşağıda sıralandılar. Bu ikisi arasında ise, bir zaman dilimi içerisinde gösterilen krediler temsil edilmekte. Çemberlerin üzerine tıklandığında, her bir işlemin detayı görülebilmektedir. Bu hikaye pek tabi makale formatında da anlatılabilirdi. Ancak görselleştirme, okuyucularımızın finansal bağımlılıkları içgüdüsel bir biçimde anlamalarına ve keşfetmelerine olanak sağlamaktadır.

Zeit Online

Başka bir örnek vermek gerekirse: Almanya İstatistik Kurumu Almanya için hayati olan büyük bir veri seti yayınladı. 2060’a kadar çeşitli demografik senaryolar modelleniyor . Nüfus piramidini sunmanın tipik bir bir yolu. Bilim departmanından çalışanlarla, okuyucuların toplulukların ilerideki tahminlenen demografik verilerini araştırabilecekleri daha iyi bir yol vermeye çalıştık. Bizim Görselleştirilmemiz ile, 1950 ile 2060 arasında çeşitli yaşlardaki istatistiksel olarak temsile uygun 40 kişilik gruplar sunduk.

Sekiz farklı gruba organize edildiler. Alman topluluğunun zaman içinde farklı noktalardaki durumunu gösteren grup resimlerine benziyordu. Aynı verinin geleneksel nüfus piramidiyle görselleştirildiğinde sadece durum hakkında soyut bir fikir sunuyordu ancak çocuklar, gençler, yetişkinler ve yaşlılar şeklinde gruplamalar okuyucuların veriyle daha rahat ilişki kurmasını sağladı. Sadece oynat butonuyla 11 adet 10 yıllık yolculuğu izlenebiliyordu. Ayrıca doğduğun yılı ve cinsiyeti girerek grup resimlerinin bir parçası olmaya başlıyorsunuz: 10 yıllar içinde kendinizin demografik yolculuğunuzu görebiliyor ve kendi hayat beklentinizi de anlayabiliyorsunuz.

Demografik verinin görselleştirilmesi (Zeit Online)

Sascha Venohr, Zeit Online
1.Veri Gazeteciliği El Kitabı-Çeviri